Devren işletme nasıl satılır? Fiyat belirleme ve süreç
Ortakpazarı ekibi · Güncelleme:
Devren satışta fiyat genellikle işletmenin demirbaş ve stok değeri ile son 12 ayın kârına dayalı bir “hava parası” toplamından oluşur. Satışa çıkmadan önce ciro, kira, personel ve borç bilgilerini belgeleyin, mal sahibiyle kira devrini konuşun ve rakamlı bir devir ilanı yayınlayın. Alıcıyla anlaşınca devri yazılı bir devir sözleşmesiyle yapın; vergi ve SGK borçlarını kapatın.
Devir bedeli nasıl hesaplanır?
Devren satışlarda tek bir resmi formül yoktur ama piyasada en çok kullanılan yaklaşım şöyledir:
- Demirbaş ve ekipmanın bugünkü değeri (ikinci el piyasa değeri)
- Devirde bırakılacak stok
- Hava parası / şerefiye: yerin, müşteri kitlesinin ve kârlılığın değeri. Lokasyon, kira sözleşmesinin kalan süresi ve doğrulanabilir aylık kâr bu kalemi belirler; alıcılar genellikle bu bedeli kaç ayda geri kazanacaklarına bakarak pazarlık eder.
Benzer işletmelerin ilanlarını karşılaştırarak bedelinizin piyasaya uygun olup olmadığını görebilirsiniz.
Satışa çıkmadan önce hazırlayın
- Son 12 ayın ciro ve gider dökümü (POS raporları, faturalar)
- Kira sözleşmesi, kalan süre ve aylık kira
- Ruhsat, izin ve belgelerin durumu
- Devredilecek demirbaş listesi
- Çalışan sayısı ve devralanın personeli devralıp almayacağı
- Vergi dairesi ve SGK’ya borç olup olmadığı
Kira devri: mal sahibinin onayı
İşyeri kiralıksa, kira ilişkisinin yeni işletmeciye devri için kiraya verenin yazılı onayı gerekir (Türk Borçlar Kanunu m. 323). Mal sahibiyle satışa çıkmadan konuşmak, son anda anlaşmanın bozulmasını önler.
Devir ilanı ve görüşmeler
İyi bir devir ilanında devir bedeli, aylık ciro, kira, çalışan sayısı ve devir nedeni açıkça yazar. Ortakpazarı’nda devren ilanı ücretsizdir; ilan sahibinin numarası paylaşılmadan alıcılar site içinden yazar. Ciddi alıcılara rakamları belgeleriyle gösterin ama ticari sırlarınızı (tedarikçi fiyatları, müşteri listesi) anlaşma netleşmeden paylaşmayın.
Devir sözleşmesi ve borçlar
Devri; devir bedeli, ödeme planı, devredilen kalemler ve borçlardan sorumluluğu düzenleyen yazılı bir sözleşmeyle yapın. Türk Borçlar Kanunu m. 202’ye göre işletmeyi devralan, devraldığı borçlardan alacaklılara karşı sorumlu olur; devreden de iki yıl süreyle müteselsilen sorumlu kalır. Vergi ve SGK borçlarını devirden önce kapatmak ve bunu belgelemek iki tarafı da korur. Süreçte bir avukat ve mali müşavirle çalışmanız önerilir.
İlgili ilanlara göz at
İlan vermek ve ilan sahiplerine yazmak ücretsiz.
Sık sorulan sorular
Hava parası nedir?
Hava parası; devren satılan bir işletmede demirbaş ve stok dışında, yerin, müşteri kitlesinin ve kazanç potansiyelinin karşılığı olarak ödenen bedeldir.
Devren satış için noter gerekir mi?
Her devir için zorunlu değildir ama devir sözleşmesinin yazılı yapılması ve imzaların noterde onaylanması ispat açısından önerilir. Şirket payı devrediliyorsa limited şirketlerde pay devri sözleşmesi noter onaylı olmalıdır.
İşletmemi nerede devren satabilirim?
Ortakpazarı’nda “Devren işletme” ilanı ücretsiz verilir. Ayrıca emlak ve ilan siteleri, sektör grupları ve bölgenizdeki emlak danışmanları kullanılabilir.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya yatırım tavsiyesi değildir. Somut işlemler için bir avukat ve mali müşavire danışın.